ترتيب مسأله 2 : الظاهر جواز تقديم القبول على الإيجاب إذا كان به مثل « اشتريتُ » و « ابتعت » ؛ إذا اريد به إنشاء الشراء ، لا المعنى المطاوعي ، ولا يجوز به مثل « قبلت » و « رضيت » ؛ وأمّا إذا كان بنحو الأمر والاستيجاب ، كما إذا قال مَن يريد الشراء : بعني الشيء الفلاني بكذا فقال البائع : بعتكه بكذا ، فالظاهر الصحة ؛ وإن كان الأحوط إعادة المشترى القبول . ترجمه : اگر صيغهء قبول با مانند « اشتريت » و « ابتعتُ » باشد در صورتى كه با گفتن آن ، انشا و ايجاد خريدن را اراده كند - نه معناى موافقت و پذيرش فروش را - ظاهراً جلو انداختن قبول جايز است ؛ امّا با مانند « قبلت » و « رضيت » جايز نيست ؛ ولى اگر به نحو امر و تقاضاى ايجاب باشد مثلًا كسى كه مىخواهد بخرد بگويد : « فلان چيز را به اين مبلغ به من به فروش » آن‌گاه فروشنده بگويد : « فروختم آن را در مقابل آن مبلغ » ، ظاهر اين است كه صحيح است ؛ اگرچه احتياط [ مستحب ] آن است كه مشترى قبول را اعاده كند . شرح : اين مسأله دربارهء اشتراط ترتيب ميان ايجاب و قبول است . بىترديد اگر ايجاب ، پيش از قبول انشا شود معامله منعقد مىشود . قدر متيقن از عقد صحيح هم همين است ؛ يعنى نخست ايجاب ، سپس قبول انشا مىشود . ولى آيا عكس اين نيز صحيح است ؛ يعنى اگر قبول بر ايجابِ انشا مقدم شود باز هم عقد منعقد مىشود - اگرچه بهتر آن است كه ايجاب مقدم باشد - يا لزوماً بايد ابتدا ايجاب ، انشا شود و تقديم قبول بر آن جايز نيست ؟ دربارهء اين مسأله سه قول وجود دارد :